Rechten & plichten

Garantie bij een occasion

Wettelijk, BOVAG of helemaal niets

“Gekocht zoals gezien” staat op veel koopcontracten, maar die zin heeft juridisch veel minder gewicht dan verkopers suggereren. Zo weet je waar je écht recht op hebt.

Door Erik van der Veen
Laatst bijgewerkt:

Het uitgangspunt

Conformiteit: de norm achter alle garantie

De Nederlandse wet spreekt niet van “garantie” maar van conformiteit: het gekochte moet beantwoorden aan de overeenkomst. Vertaald naar een auto betekent dat: hij moet de eigenschappen hebben die je op grond van de koop mocht verwachten.

Die verwachting is geen vast getal maar een weging van vier dingen: de prijs die je betaalde, de leeftijd en kilometerstand, wat de verkoper heeft gezegd of geadverteerd, en wat bij dat type auto gebruikelijk is. Een motor die na drie weken vastloopt is bij vrijwel elke prijsklasse non-conformiteit; een versleten remblok bij een auto van twaalf jaar oud niet.

Cruciaal: bij een aankoop van een bedrijf is dit dwingend recht. Een clausule als “zonder enige garantie” of “gekocht zoals gezien” kan die bescherming niet wegnemen. Wat zo’n zin wél doet, is het gesprek beïnvloeden — en daar is hij meestal ook voor bedoeld.

12 maanden
Bewijsvermoeden
Verkoper moet bewijzen dat het gebrek er niet was
Dwingend
Niet uit te sluiten
Bij verkoop door een bedrijf aan een consument
4 factoren
Bepalen de norm
Prijs, leeftijd, uitlatingen en gebruikelijkheid

Van wie koop je?

Drie situaties, drie niveaus bescherming

Wie de verkoper is, bepaalt je juridische positie sterker dan de prijs of de staat van de auto.

Erkend autobedrijf / dealer

Sterk
  • Wettelijk recht op conformiteit — niet uit te sluiten
  • Bewijsvermoeden in jouw voordeel gedurende twaalf maanden
  • Vaak aanvullende garantieregeling met vaste dekkingen
  • Toegang tot geschillenregeling bij aangesloten bedrijven

Handelaar zonder branchelidmaatschap

Redelijk
  • Wettelijke conformiteit geldt onverkort — het is een bedrijf
  • Geen brancheregeling, dus geen laagdrempelige geschillencommissie
  • Controleer of het echt een bedrijf is: KvK-inschrijving en btw op de factuur
  • Let op "bemiddeling namens particulier" — een constructie om aansprakelijkheid te ontlopen

Particuliere verkoper

Beperkt
  • Geen consumentengarantie; wel de algemene verwachtingsnorm
  • Bewijslast ligt volledig bij jou als koper
  • Beroep mogelijk op dwaling bij verzwegen ernstige gebreken
  • Daarom: aankoopkeuring en kentekencheck zijn hier geen luxe maar noodzaak

De bemiddelingsconstructie

Een bekende truc: een handelaar zet de auto op zijn terrein maar laat het koopcontract op naam van de vorige particuliere eigenaar zetten, “omdat hij alleen bemiddelt”. Daarmee verdwijnt op papier je consumentenbescherming. Vraag daarom altijd naar een factuur met btw, een KvK-nummer en de bedrijfsnaam als verkoper. Weigert men dat, weet dan dat je in juridische zin van een particulier koopt — en pas je risico-inschatting daarop aan.

Dekking

Wat valt er wel en niet onder?

Doorgaans wél

  • Motorschade of transmissiedefect kort na aflevering
  • Een gebrek dat de verkoper kende maar verzweeg
  • Verzwegen schadeverleden of een teruggedraaide teller
  • Eigenschappen die zijn toegezegd maar ontbreken (bijvoorbeeld: "volledig onderhoudsboekje")
  • Een auto die kort na aankoop niet door de APK komt op punten die er bij levering al waren
  • Ontbrekende papieren, zoals een niet-overgedragen tenaamstellingscode

Doorgaans niet

  • Slijtdelen: remblokken, banden, uitlaatdemper, accu, ruitenwissers
  • Gebreken die bij aankoop zichtbaar waren en zijn besproken
  • Schade door eigen gebruik, verkeerd onderhoud of tuning
  • Kosten die bij de leeftijd en prijsklasse horen (bij een auto van € 1.200 mag je weinig verwachten)
  • Gevolgschade zoals huurauto of gemiste inkomsten, tenzij expliciet overeengekomen
  • Gebreken die je pas na jaren meldt zonder aantoonbaar verband met de levering

Bij een geschil

Zeven stappen als er iets misgaat

De volgorde is belangrijk. Wie meteen dreigt met de rechter maar niets op papier heeft, staat zwakker dan wie rustig en gedocumenteerd de trap oploopt.

  1. 1

    Meld het gebrek direct en schriftelijk

    Per e-mail, met datum van ontdekking, een feitelijke omschrijving en foto’s. Bel gerust, maar leg het altijd óók schriftelijk vast.

  2. 2

    Rijd niet door met een defect

    Doorrijden met een bekend gebrek kan als eigen schuld worden gezien en de gevolgschade vergroten — dat verzwakt je positie.

  3. 3

    Geef een redelijke hersteltermijn

    Stel de verkoper in gebreke en geef hem gelegenheid het gebrek te verhelpen. Dit is bijna altijd een juridische voorwaarde voor de volgende stappen.

  4. 4

    Laat onafhankelijk vaststellen wat er aan de hand is

    Een expertiserapport van een onafhankelijke keurmeester of expert is je sterkste bewijsstuk in elke vervolgprocedure.

  5. 5

    Bepaal wat je wilt: herstel, prijsvermindering of ontbinding

    De wet kent een volgorde: eerst herstel of vervanging, en pas als dat niet lukt of onmogelijk is, prijsvermindering of ontbinding van de koop.

  6. 6

    Schakel de geschillencommissie of het juridisch loket in

    Bij een aangesloten bedrijf is de brancheregeling laagdrempelig en goedkoop. Check ook je rechtsbijstandsverzekering.

  7. 7

    Kantonrechter als laatste stap

    Tot een bepaald bedrag kun je zonder advocaat procederen. Neem al je correspondentie, het expertiserapport en de koopovereenkomst mee.

De beste garantie is nog altijd een goede controle vooraf. Lees de occasion-checklist, de proefrit-checklist en BOVAG-check versus RDW-check voordat je tekent.

FAQ

Veelgestelde vragen

Heb ik altijd garantie op een tweedehands auto van een dealer?

Ja. Bij aankoop van een bedrijf als consument heb je altijd wettelijke garantie — juridisch: het recht op conformiteit. De auto moet voldoen aan wat je er redelijkerwijs van mag verwachten, gezien de prijs, de leeftijd en wat de verkoper heeft gezegd. Die bescherming is dwingend recht: een verkoper kan haar niet met een clausule uitsluiten, ook niet met de zin "gekocht zoals gezien".

Hoe lang geldt de wettelijke garantie?

Er staat geen vaste termijn in de wet. De maatstaf is wat je redelijkerwijs mocht verwachten: bij een auto van drie jaar oud voor € 20.000 is dat aanzienlijk meer dan bij een auto van vijftien jaar oud voor € 1.500. In de praktijk is de bewijslast het belangrijkst: verschijnt het gebrek binnen twaalf maanden na levering, dan wordt vermoed dat het er bij aflevering al was en moet de verkoper het tegendeel bewijzen. Daarna verschuift die last naar jou.

Wat is het verschil tussen wettelijke garantie en BOVAG-garantie?

Wettelijke garantie volgt uit de wet en geldt altijd bij een aankoop bij een bedrijf. BOVAG-garantie is een aanvullende, contractuele regeling van de brancheorganisatie met concrete termijnen en dekkingen, plus toegang tot een geschillenregeling. Die extra garantie kan de wettelijke bescherming nooit beperken — hij komt er bovenop. Lees altijd wat wél en niet gedekt is: slijtdelen zijn vaak uitgesloten.

Heb ik garantie bij aankoop van een particulier?

Geen wettelijke consumentengarantie, want die geldt alleen tussen bedrijf en consument. Wel geldt de algemene regel dat je krijgt wat je mocht verwachten op basis van de koopovereenkomst. Verzwijgt de verkoper een bekend, ernstig gebrek, dan kun je je beroepen op dwaling of non-conformiteit. Het probleem is de bewijslast: jij moet aantonen dat het gebrek er al was én dat de verkoper het wist of had moeten weten.

Wat valt onder normale slijtage?

Remblokken, banden, uitlaatdemper, accu, koppeling, schokdempers en ruitenwissers zijn slijtdelen: ze verslijten door gebruik en vallen doorgaans niet onder garantie. Een motor die na drie weken vastloopt of een versnellingsbak die na tweehonderd kilometer defect raakt, is géén normale slijtage — ongeacht de leeftijd van de auto. Het onderscheid ligt bij wat op dat moment in die auto te verwachten was.

Wat doe ik als de verkoper niet meewerkt?

Stel de verkoper eerst schriftelijk in gebreke met een duidelijke omschrijving van het gebrek, de datum van ontdekking en een redelijke hersteltermijn. Bewaar alle correspondentie. Werkt hij dan nog niet mee, dan is de route: geschillencommissie van de branche (bij een aangesloten bedrijf), juridisch loket of rechtsbijstandsverzekering, en als laatste stap de kantonrechter. Een onafhankelijk expertiserapport is bij elke route je sterkste bewijsstuk.

Verlies ik mijn garantie als ik zelf sleutel of naar een universele garage ga?

Fabrieksgarantie blijft geldig zolang je het voorgeschreven onderhoudsschema volgt met onderdelen van gelijkwaardige kwaliteit en dat aantoonbaar vastlegt. Bij een aanvullende, contractuele garantie mogen strengere voorwaarden gelden — daar staat het in de kleine lettertjes. Belangrijkste advies: bewaar elke factuur met datum, kilometerstand en uitgevoerde werkzaamheden.

Voorkom het geschil: check vooraf

Registratiestatus, kilometerhistorie en eigenaarsverloop vertellen je vóór het tekenen wat een verkoper misschien liever niet noemt.

Vergelijk alle checkers

Wie schrijft dit?

Elk artikel wordt geschreven en geredigeerd door Erik van der Veen, oprichter van Kentekencheckers.nl. Lees meer over de auteur.

Bronnen

Primair RDW.nl en opendata.rdw.nl, aangevuld met Belastingdienst, ANWB, BOVAG en de officiële prijspagina’s van de aanbieders zelf. Onze methodologie.

Onafhankelijk

Geen betaalde plaatsing en geen aanbieder die zijn positie kan kopen. Waar een commerciële relatie bestaat, staat dat in de disclaimer.

Correctie melden

Klopt er iets niet of is een tarief gewijzigd? Meld het via contact — correcties worden doorgaans binnen twee werkdagen verwerkt.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch, fiscaal of technisch advies. Bedragen, tarieven en regels veranderen; controleer bij een concrete beslissing altijd de actuele situatie bij de RDW, de Belastingdienst of je verzekeraar.

Sponsor:erikvanderveen.nl(AI-trainer)