Wat is tenaamstelling?
De tenaamstelling is de officiële registratie in het kentekenregister van de RDW die vastlegt wie er verantwoordelijk is voor een voertuig. Degene op wiens naam het kenteken staat, is aansprakelijk voor de motorrijtuigenbelasting, de verzekeringsplicht, de APK-plicht en eventuele verkeersboetes. Tenaamstelling is dus niet hetzelfde als eigendom: je kunt juridisch eigenaar zijn van een auto die (nog) op naam van iemand anders staat, bijvoorbeeld bij een lease- of financieringsconstructie.
Koop of verkoop je een auto, dan moet de tenaamstelling worden overgezet naar de nieuwe eigenaar. Dat proces heet in de volksmond "overschrijven". Het klinkt als een formaliteit, maar juist hier gaat het bij particuliere transacties nog weleens mis — met vervelende gevolgen voor de verkoper. In deze gids lees je precies hoe overschrijven werkt, wat de tenaamstellingscode is en waarom je een auto nooit zonder vrijwaringsbewijs moet meegeven.
Wil je vooraf weten hoe vaak een auto al van naam is gewisseld? Met een kentekencheck of een gerichte eigenaren-check zie je de datum van de laatste tenaamstelling en het aantal eerdere eigenaren. Erf je een auto na een overlijden, dan gelden er net iets andere regels — lees daarvoor onze gids over auto erven en overschrijven.
De tenaamstellingscode: negen cijfers in twee delen
Sinds de invoering van de kentekencard werkt de RDW met een tenaamstellingscode van negen cijfers. Deze code is de digitale sleutel van het voertuig: zonder de code kan een auto niet worden overgeschreven, geschorst of geëxporteerd. De code bestaat uit twee delen:
- Deel 1 (vier cijfers): staat op de brief die je van de RDW ontving toen de kentekencard werd toegestuurd.
- Deel 2 (vijf cijfers): krijg je bij de tenaamstelling of staat op het vrijwaringsbewijs van de vorige overdracht.
Bewaar de twee delen bij voorkeur gescheiden van de kentekencard zelf. Wie zowel de card als de volledige code in handen heeft, kan het voertuig immers op een andere naam laten zetten. Ben je (een deel van) de code kwijt, dan vraag je bij de RDW een vervangende tenaamstellingscode aan. Ben je ook de kentekencard zelf kwijt, lees dan onze gids over kentekenbewijs kwijt.
Overschrijven bij particuliere verkoop
Verkoop je als particulier aan een andere particulier, dan zijn er drie routes om de auto over te schrijven. Welke je kiest, hangt af van waar en hoe de overdracht plaatsvindt.
1. Bij een kentekenloket
De klassieke route loopt via een kentekenloket, dat je onder andere vindt bij veel PostNL-punten. De koper gaat naar het loket met de kentekencard, de volledige tenaamstellingscode en een geldig legitimatiebewijs. Het loket zet het voertuig direct op naam van de koper en print het vrijwaringsbewijs voor de verkoper. De kosten voor de tenaamstelling bedragen ruim 11 euro. Ga bij voorkeur samen naar het loket, zodat de verkoper het vrijwaringsbewijs meteen zelf in handen krijgt.
2. Online met DigiD
Sinds enkele jaren kunnen particulieren een voertuig ook online overschrijvenvia de website van de RDW. De koper logt in met DigiD, voert het kenteken en de volledige tenaamstellingscode in en bevestigt de tenaamstelling. De verkoper ontvangt vervolgens direct een digitaal vrijwaringsbewijs. Deze route is handig als de overdracht buiten openingstijden plaatsvindt, maar vraagt wel discipline: regel het samen, ter plekke, op het moment van betaling en sleuteloverdracht — niet "later vandaag nog even".
3. Via een RDW-erkend autobedrijf
Verkoop je aan een garage of handelaar met RDW-erkenning, dan verzorgt het bedrijf de overschrijving zelf. De auto gaat dan meestal naar de bedrijfsvoorraad van de handelaar en jij krijgt ter plekke een vrijwaringsbewijs mee. Controleer wel of het bedrijf daadwerkelijk RDW-erkend is en verlaat de zaak niet zonder dat papiertje. Meer weten over het verschil tussen keurmerken en officiële registers? Lees dan ook onze gids BOVAG-check versus RDW.
Het vrijwaringsbewijs: jouw bewijs dat je niet meer aansprakelijk bent
Het vrijwaringsbewijs is het document dat bevestigt dat het voertuig niet langer op jouw naam staat. Vanaf het moment van vrijwaring ben je niet meer aansprakelijk voor de verplichtingen die aan het kenteken hangen. De ANWB adviseert niet voor niets om het vrijwaringsbewijs jarenlang te bewaren: het is jouw enige harde bewijs bij discussies achteraf.
- Geen vrijwaring = jouw probleem: zolang de auto op jouw naam staat, blijven motorrijtuigenbelasting, verzekeringsplicht en APK-plicht voor jouw rekening.
- Boetes komen bij jou terecht: flitst de nieuwe bestuurder, dan valt de bekeuring op jouw deurmat. Hoe dat werkt lees je in boete op kenteken.
- Geef de auto nooit mee zonder vrijwaring: ook niet aan een sympathieke koper die belooft het "morgen te regelen". Eerst overschrijven en vrijwaren, dan pas sleutels en kentekencard overhandigen.
De kosten voor een tenaamstelling zijn beperkt — de RDW rekent een vast tarief van ruim 11 euro — en staan in geen verhouding tot de honderden euro's aan belasting en boetes die je riskeert wanneer een auto onterecht op jouw naam blijft staan. Meer over de belastingkant lees je in onze gids over BPM en motorrijtuigenbelasting.
Stappenplan: overschrijven voor koper en verkoper
Onderstaande tabel zet de belangrijkste stappen voor beide partijen op een rij, van voorbereiding tot afronding.
| Stap | Koper | Verkoper |
|---|---|---|
| 1. Voorbereiden | Doe een kentekencheck: tenaamstellingsdatum, aantal eigenaren, APK en openstaande statussen | Zoek kentekencard en beide delen van de tenaamstellingscode bij elkaar |
| 2. Afspraak | Neem geldig legitimatiebewijs (of DigiD) mee | Spreek af bij een kentekenloket of regel het samen online |
| 3. Overschrijven | Zet het voertuig op naam en betaal het tenaamstellingstarief (ruim 11 euro) | Blijf erbij tot de tenaamstelling is bevestigd |
| 4. Vrijwaring | Ontvang het tweede deel van de nieuwe tenaamstellingscode | Neem het vrijwaringsbewijs in ontvangst en bewaar het jarenlang |
| 5. Afronden | Sluit direct een verzekering af; zonder dekking mag je de weg niet op | Zeg de verzekering op en controleer dat de belasting stopt |
Sta je als koper nog vóór de aankoop? Loop dan eerst onze checklist voor het kopen van een occasion door en controleer naast de tenaamstelling ook de kilometerstand en de APK-historie.
Wat als de koper de auto niet overschrijft?
Heb je de auto tóch meegegeven zonder vrijwaringsbewijs en schrijft de koper niet over? Kom dan snel in actie. Zolang het kenteken op jouw naam staat, blijf jij formeel de kentekenhouder — met alle financiële gevolgen van dien.
- Sommeer de koper schriftelijk om alsnog per direct over te schrijven en bewaar alle correspondentie en het (koop)contract.
- Meld het bij de RDW: met bewijs van de verkoop kun je de RDW vragen de tenaamstelling te beëindigen. De Rijksoverheid beschrijft deze procedure op haar website.
- Doe aangifte bij de politie als er sprake lijkt van oplichting, en informeer de Belastingdienst over de situatie rond de motorrijtuigenbelasting.
- Monitor het kenteken: via een kentekencheck zie je aan de tenaamstellingsdatum of de overschrijving inmiddels heeft plaatsgevonden. Waarom dat sowieso slim is, lees je in je eigen auto regelmatig checken.
Tenaamstelling checken via een kentekencheck
Een kentekencheck is bij het overschrijven om twee redenen waardevol. Vóór de koop controleer je de datum van de laatste tenaamstelling en het aantal eerdere eigenaren: staat de auto pas heel kort op naam van de verkoper, dan kan dat wijzen op doorverkoop of handel onder particulier mom. Ná de verkoop controleer je als verkoper of de auto daadwerkelijk van jouw naam af is.
De gratis RDW-kentekencheck toont de basisgegevens; uitgebreide betaalde rapporten voegen daar onder meer eigenarenhistorie, schadeverleden en waardebepaling aan toe. Twijfel je welk rapport bij jouw situatie past, gebruik dan onze keuzehulp.