De wettelijke verzekeringsplicht: wat zegt de WAM?
In Nederland is elke auto met een geldig kenteken wettelijk verplicht verzekerd. Dat staat in de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen, kortweg de WAM. De verplichte basisdekking is de WA-verzekering (wettelijke aansprakelijkheid): die dekt de schade die jij met je auto aan anderen toebrengt.
Belangrijk om te weten: de verzekeringsplicht is gekoppeld aan de tenaamstelling, niet aan het gebruik van de auto. Ook een auto die maandenlang ongebruikt op de oprit of in de garage staat, moet verzekerd zijn zolang het kenteken op jouw naam staat. De enige uitzondering is een officiële schorsing bij de RDW — daarover verderop meer. Meer achtergrond over de verzekeringsplicht vind je bij de Rijksoverheid.
Registercontrole: de RDW controleert continu — en beboet automatisch
Vroeger werd je alleen betrapt op onverzekerd rijden als de politie je staande hield. Dat is allang niet meer zo. De RDW vergelijkt het kentekenregister continu met het verzekeringsregister waarin verzekeraars alle actieve WAM-dekkingen aanmelden. Deze zogeheten registercontrole werkt volledig geautomatiseerd: staat een voertuig op naam maar is er geen verzekering geregistreerd, dan volgt automatisch een boete.
Die boete is fors: ruim zeshonderd euro, en de inning verloopt via het CJIB. Los je de situatie niet op, dan kan er bij een volgende controle opnieuw een boete volgen. Je hoeft dus geen meter te rijden om beboet te worden — een vergeten opzegging, een mislukte incasso waardoor de verzekeraar de dekking royeert, of een verzekering die na aankoop van een occasion nooit is afgesloten, is genoeg.
Veelvoorkomende oorzaken van een onbedoeld onverzekerde auto:
- Geroyeerde polis: na een betalingsachterstand beëindigt de verzekeraar de dekking en meldt dit bij de RDW — vaak zonder dat de eigenaar het direct doorheeft.
- Occasion net gekocht: het kenteken staat al op jouw naam, maar de verzekering is nog niet geregeld.
- Verlopen schorsing: de schorsing bij de RDW is geëindigd, maar er is nog geen nieuwe verzekering afgesloten.
- Sloop- of stallingsauto: een auto die ‘toch niet meer rijdt’ maar nooit officieel is geschorst of gedemonteerd.
Zo check je of je auto als verzekerd geregistreerd staat
Twijfel je of jouw auto correct als verzekerd geregistreerd staat? Er zijn meerdere manieren om dat te controleren:
- Via de RDW: op de website van de RDW kun je voor je eigen voertuig nagaan of er een verzekering in het register staat. Voor gedetailleerde tenaamstellings- en verzekeringsinformatie log je in met DigiD.
- Via je verzekeraar: in je polisoverzicht of via de klantenservice zie je of de dekking actief is en aan de RDW is doorgegeven.
- Via een kentekencheck: in de openbare voertuiggegevens van een RDW-kentekencheck of OVI-raadpleging zie je of een voertuig als verzekerd geregistreerd staat — handig als extra controle, ook bij een occasion die je bekijkt.
Het is verstandig om dit soort controles periodiek te doen, zeker na een verhuizing, een overstap van verzekeraar of een betalingsprobleem. In onze gids over het regelmatig checken van je eigen auto lees je welke registraties je nog meer in de gaten wilt houden, zoals de APK-vervaldatum.
Occasion gekocht? Verzeker de auto vóórdat je wegrijdt
Een klassieke valkuil bij het kopen van een tweedehands auto: het kenteken wordt bij de verkoper of het autobedrijf op jouw naam gezet, en je rijdt vol enthousiasme naar huis — onverzekerd. Vanaf het moment van tenaamstelling ben jij verzekeringsplichtig. Veroorzaak je onderweg schade, dan draai je daar persoonlijk voor op, en de registercontrole van de RDW kan bovendien een boete opleveren.
Gelukkig is dit eenvoudig te voorkomen. Een autoverzekering sluit je af op kenteken: je hebt alleen het kenteken en je eigen gegevens nodig, en bij de meeste verzekeraars kan dat direct online — vaak met dekking per direct. Regel de verzekering dus vóór of tijdens de overdracht, nog voordat je de sleutel omdraait. Handige volgorde: eerst de auto grondig controleren met een kentekencheck (denk aan schadehistorie en kilometerstand), dan de koop sluiten, direct de verzekering activeren en pas daarna wegrijden. Onze occasion-koopchecklist zet alle stappen op een rij.
Auto geschorst? Dan vervalt de verzekeringsplicht
Gebruik je een auto tijdelijk niet — bijvoorbeeld een cabrio in de winter, een projectauto of een auto die op reparatie wacht — dan kun je het kenteken bij de RDW laten schorsen. Tijdens een schorsing vervallen de verzekeringsplicht, de motorrijtuigenbelasting en de APK-plicht. De keerzijde: de auto mag dan niet op de openbare weg rijden of geparkeerd staan, ook niet ‘heel even’.
Let op het einde van de schorsing: loopt die af of hef je hem op, dan moet de auto per direct weer verzekerd zijn, anders volgt alsnog een boete via de registercontrole. Alles over de voorwaarden, kosten en het aanvragen lees je in onze gids over auto schorsen en belasting.
Roy Data en schadevrije jaren
Naast het verzekeringsregister van de RDW bestaat er nog een belangrijke database: Roy Data. Hierin registreren Nederlandse autoverzekeraars de schadevrije jaren van al hun (ex-)klanten. Schadevrije jaren bouw je op voor elk jaar dat je rijdt zonder schade te claimen, en ze bepalen in belangrijke mate je no-claimkorting.
Stap je over naar een andere verzekeraar, dan haalt die jouw schadevrije jaren automatisch op uit Roy Data zodra je oude polis is beëindigd. Een papieren royementsverklaring is daardoor niet meer nodig. Controleer bij een overstap wel of het aantal geregistreerde schadevrije jaren klopt: een claim die je zelf allang vergeten was, kan het saldo hebben verlaagd. Klopt er iets niet, neem dan contact op met je vorige verzekeraar — die is verantwoordelijk voor de registratie. De ANWB biedt heldere uitleg over hoe schadevrije jaren worden opgebouwd en afgebouwd.
WA, beperkt casco of allrisk: welke dekking past bij jouw auto?
De WAM verplicht alleen de WA-dekking. Daarbovenop kun je kiezen voor extra dekkingen die schade aan je eigen auto vergoeden. De juiste keuze hangt vooral af van de leeftijd en de dagwaarde van je auto:
| Dekking | Wat is gedekt? | Wanneer logisch? |
|---|---|---|
| WA | Alleen schade die jij aan anderen toebrengt; schade aan je eigen auto niet | Oudere auto’s (grofweg tien jaar en ouder) met een lage dagwaarde |
| WA beperkt casco | WA plus onder meer diefstal, brand, storm, hagel en ruitschade | Auto’s van grofweg vijf tot tien jaar met nog een redelijke dagwaarde |
| Allrisk (WA volledig casco) | WA plus beperkt casco plus schade aan je eigen auto, ook door eigen schuld | Nieuwe en jonge auto’s (tot circa vijf jaar) of auto’s met een hoge dagwaarde |
Dit zijn vuistregels, geen wetten. Een goed onderhouden youngtimer met een hoge waarde kan een uitgebreidere dekking rechtvaardigen, terwijl een jonge auto met veel schadeverleden juist minder waard kan zijn dan je denkt. Twijfel je welke check bij jouw situatie past, gebruik dan onze keuzehulp.
Waarom een kentekencheck helpt bij je dekkingskeuze
De kern van de dekkingskeuze is de dagwaarde van je auto: wat is hij op dit moment werkelijk waard? Betaal je jarenlang voor allrisk terwijl de dagwaarde inmiddels laag is, dan verzeker je jezelf te zwaar. Andersom kan een WA-dekking op een auto met een verrassend hoge restwaarde je bij schade duur komen te staan.
Een kentekenrapport met waardebepaling geeft je die dagwaarde op basis van merk, model, bouwjaar, uitvoering en kilometerstand. Met dat getal in de hand beoordeel je in één oogopslag of je huidige dekking nog past — en sta je bij een totaalverlies of diefstal sterker in gesprek met je verzekeraar. Wil je weten welke aanbieder de beste waardebepaling en de meest complete data levert, bekijk dan ons overzicht op de vergelijkingspagina.