Waarom het trekgewicht checken vóór je een caravan koppelt?
Een caravan, boottrailer of gesloten aanhanger achter de auto: het klinkt eenvoudig, maar niet elke auto mag zomaar alles trekken. Het maximale trekgewicht is per voertuig vastgelegd in het kentekenregister van de RDW. Trek je meer dan toegestaan, dan ben je strafbaar én breng je jezelf en anderen in gevaar.
Het goede nieuws: je hoeft er geen instructieboekje voor door te spitten. Het trekgewicht — zowel geremd als ongeremd — staat in de RDW-voertuigdata en zie je terug in elke kentekencheck. Ook via de gratis OVI-kentekencheck van de RDW vraag je deze gegevens binnen een minuut op. In deze gids lees je wat de getallen betekenen, welke rijbewijsregels gelden en waar je op moet letten als je een caravan of aanhanger koopt.
Geremd versus ongeremd trekgewicht: wat is het verschil?
In de voertuigdata vind je twee aparte waarden: het maximum trekgewicht geremd en het maximum trekgewicht ongeremd. Het verschil zit in de aanhanger zelf, niet in de auto.
- Geremd trekgewicht: geldt voor aanhangers met een eigen reminstallatie, meestal een oplooprem. Vrijwel alle caravans en zwaardere aanhangers zijn geremd uitgevoerd.
- Ongeremd trekgewicht: geldt voor aanhangers zonder remmen, zoals veel kleine bagage- en tuinaanhangers. De auto moet het volledige gewicht van de combinatie zelf afremmen.
Het verschil tussen beide waarden is doorgaans groot. Dat is logisch: een geremde aanhanger remt zichzelf mee af, terwijl een ongeremde aanhanger bij een noodstop volledig op de remmen van de trekkende auto leunt. Daarom ligt het ongeremde maximum vrijwel altijd fors lager dan het geremde maximum. Verwar de twee nooit: een auto die geremd bijvoorbeeld ruim voldoende mag trekken voor jouw caravan, kan met een ongeremde aanhanger van hetzelfde gewicht ver over de limiet zitten.
Welke waarde voor jou telt, hangt dus af van de aanhanger die je koppelt. Beide getallen staan in het kentekenregister; in onze gids over technische RDW-data lees je precies waar je ze in een rapport terugvindt.
Maximale kogeldruk: de vergeten waarde
Naast het trekgewicht is er nog een derde waarde die veel mensen over het hoofd zien: de maximale kogeldruk. Dat is het verticale gewicht dat de dissel van de aanhanger op de trekhaakkogel mag uitoefenen. Ook deze waarde is per auto (en per trekhaak) vastgelegd.
Kogeldruk is belangrijker dan hij lijkt. Te weinig kogeldruk maakt de combinatie instabiel en slingergevoelig; te veel kogeldruk overbelast de achteras en de trekhaak. Door de lading in de aanhanger of caravan slim te verdelen — zwaar gewicht laag en boven de as — houd je de kogeldruk binnen de marge. De ANWB adviseert om de kogeldruk vóór vertrek te controleren, bijvoorbeeld met een kogeldrukmeter.
Welk rijbewijs heb je nodig voor een aanhanger of caravan?
Naast wat de auto technisch mag trekken, bepaalt je rijbewijs wat jij als bestuurder mag rijden. De regels draaien om de toegestane maximummassa (TMM) van auto en aanhanger — dus niet om het werkelijke gewicht op dat moment. De actuele regels vind je bij de Rijksoverheid; dit is de hoofdlijn:
| Rijbewijs | Wat mag je trekken? | Maximum combinatie |
|---|---|---|
| B | Aanhanger tot 750 kg altijd; zwaarder mag als de combinatie binnen de limiet blijft | 3.500 kg (auto + aanhanger samen) |
| B met code 96 | Zwaardere aanhanger achter een auto tot 3.500 kg | 4.250 kg (auto + aanhanger samen) |
| BE | Zwaardere combinaties, zoals grote caravans en paardentrailers | Boven de grens van code 96 |
Met een gewoon rijbewijs B mag je dus altijd een aanhanger tot 750 kg trekken. Een zwaardere aanhanger of caravan mag ook, zolang de toegestane maximummassa van auto en aanhanger samen niet boven de 3.500 kg uitkomt. Kom je daarboven, dan heb je code 96 nodig (combinatie tot 4.250 kg) of rijbewijs BE voor nog zwaardere combinaties. Twijfel je? Tel de TMM van de auto en de TMM van de aanhanger bij elkaar op — beide waarden vind je via een kentekencheck.
De risico's van overbelading
Meer trekken dan je auto mag, of rijden met een te zware combinatie voor je rijbewijs, is geen kwestie van "een beetje marge nemen". De gevolgen kunnen serieus zijn:
- Boete en stilzetting: bij een weegcontrole van de politie kun je een boete krijgen en mag je vaak niet verder rijden totdat de overbelading is opgelost.
- Verzekeringsproblemen bij schade: veroorzaak je een ongeval terwijl je de wettelijke limieten overschrijdt, dan kan je verzekeraar de uitkering beperken of verhaal op je nemen.
- Technische schade: koppeling, versnellingsbak, remmen en achteras slijten hard bij structurele overbelasting.
- Verkeersveiligheid: een te zware of verkeerd beladen aanhanger gaat sneller slingeren en verlengt de remweg aanzienlijk.
Meer weten over hoe je een auto vooraf op dit soort risico's controleert? Bekijk ook onze pagina over fraude en veiligheid en onze algemene kentekencheck-tips.
Caravan of aanhanger kopen? Check ook dát kenteken
Bij het kopen van een caravan of aanhanger kijken de meeste mensen alleen naar de trekauto. Maar de aanhanger zelf verdient net zo goed een controle. Aanhangwagens met een toegestane maximummassa boven 750 kg hebben in Nederland namelijk een eigen kenteken en een eigen registratie bij de RDW.
Via dat kenteken controleer je de toegestane maximummassa, het ledig gewicht, de afmetingen en of de tenaamstelling klopt met die van de verkoper — een belangrijke check tegen heling. Hoe dat precies werkt lees je in onze gids over de kentekencheck voor motoren, aanhangers en campers. Koop je een tweedehands caravan van een particulier, doe dan ook een eigenaren-check op de trekauto als die mee van eigenaar wisselt.
Elektrische auto's en trekgewicht: opletten geblazen
Stap je over op elektrisch rijden en heb je een caravan? Dan is het trekgewicht een van de eerste dingen die je moet checken. Veel elektrische auto's mogen weinig of zelfs helemaal niets trekken. Het zware accupakket duwt de massa van de auto al omhoog, en niet elke fabrikant laat zijn EV homologeren voor aanhangergebruik.
Er zijn inmiddels ook EV's die prima een caravan trekken, maar de verschillen per model — en zelfs per uitvoering — zijn groot. Houd er bovendien rekening mee dat het trekken van een caravan de actieradius van een elektrische auto flink verkleint. Wil je weten waar je verder op moet letten bij een elektrische occasion? Lees dan onze gids elektrische auto checken.
Praktische tips voor veilig rijden met aanhanger
- Check vooraf het kenteken: controleer trekgewicht (geremd/ongeremd), kogeldruk en toegestane maximummassa van auto én aanhanger.
- Belaad slim: zwaar gewicht laag en boven de as van de aanhanger, en zorg voor voldoende (maar niet te veel) kogeldruk.
- Controleer banden en verlichting: aanhangerbanden verouderen vaak sneller dan ze slijten; check ook spanning en verlichting vóór elke rit.
- Pas je snelheid aan: houd extra afstand, rem vroeger en wees alert op zijwind en slingerbewegingen.
- Vergeet het onderhoud van de trekauto niet: een auto die zwaar trekt, moet technisch in orde zijn — check bijvoorbeeld de APK-vervaldatum op tijd.
Zo check je het trekgewicht via het kenteken
Het trekgewicht checken kost je hooguit een minuut. Vul het kenteken in bij een gratis RDW-kentekencheck en kijk bij de technische gegevens naar "maximum massa geremd" en "maximum massa ongeremd". Wil je meteen een completer beeld van een occasion — inclusief schadeverleden, kilometerstand en aantal eigenaren — kies dan een uitgebreid kentekenrapport. Met onze keuzehulp vind je snel welke aanbieder het beste bij jouw situatie past.