In Nederland wisselen jaarlijks meer dan 1,7 miljoen tweedehands auto's van eigenaar. Van die occasions heeft een aanzienlijk deel een verleden dat de verkoper liever verzwijgt: een herstelde total-loss, een gemanipuleerde kilometerstand of een openstaand rijverbod. Een kentekencheck kost u vijf minuten en maximaal 10 euro. Een miskoop kost u duizenden euro's en maanden stress.
In deze gids leert u precies welke zes controles u doet, in welke volgorde, en wat u gratis kunt inzien versus waarvoor u een betaald rapport nodig heeft.
Waarom een kentekencheck onmisbaar is bij occasiokoop
Een kentekencheck is een opvraging van officiële registratiegegevens bij de Dienst Wegverkeer (RDW) en aanvullende commerciële databases. U controleert hiermee de papieren identiteit van het voertuig voordat u de auto in levenden lijve bekijkt.
De drie meest voorkomende problemen die een kentekencheck aan het licht brengt:
- Tellerfraude: de kilometerstand is teruggedraaid. Dit treft naar schatting 3 tot 6 procent van alle occasies in Nederland.
- Verborgen schadehistorie: een hersteld total-loss of zware frontale schade is niet altijd zichtbaar bij een visuele inspectie.
- Eigendomsproblemen: de verkoper staat niet als eigenaar geregistreerd, of de auto staat op naam van een bedrijf dat failliet is gegaan.
Wat laat een gratis RDW-check zien?
Via de openbare voertuiginformatie van de RDW kunt u kosteloos een eerste indruk krijgen. Vul het kenteken in op rdw.nl en u ziet direct de volgende gegevens.
Wat u gratis inziet
- Merk, model, type en bouwjaar
- Brandstofsoort en emissieklasse
- APK-vervaldatum en huidige status
- Datum eerste toelating en eerste tenaamstelling in Nederland
- WOK-status (rijverbod): actueel ja of nee
- Aantal vorige eigenaren (getal, geen namen)
- Gewicht, vermogen en cilinderinhoud
Wat de RDW niet toont
- Schadehistorie of voorgaande reparaties
- NAP-oordeel of kilometerhistorie
- Eigendomshistorie (namen van eerdere eigenaren)
- Leasehistorie of bedrijfsgebruik
- Geregistreerde advertenties
De zes controles die elke koper uitvoert
Doorloop deze controles in volgorde. Stopt u bij een rode vlag, dan heeft u al geld bespaard zonder de auto zelfs te hebben gezien.
1. Kentekenstatus en tenaamstelling
Controleer of het kenteken actief is en klopt met de papieren die de verkoper toont. Vergelijk het kentekenbewijs deel I (kentekenbewijs) met de RDW-gegevens. Klopt de naam van de tenaamgestelde niet met de verkoper? Vraag dan een verklaring. Een auto op naam van een bedrijf vereist extra controle op eventuele pandrechten.
2. APK-vervaldatum
Een verlopen APK is een onmiddellijk rijverbod. Controleer de datum via de RDW. Is de APK bijna verlopen of net verlopen, reken dan de kosten voor een nieuwe keuring mee in de onderhandelingen. Een APK kost bij garagebedrijven gemiddeld 15 tot 50 euro, afhankelijk van het soort auto en de regio.
3. WOK-status (rijverbod)
WOK staat voor Wachten op Keuren. Een auto met een actieve WOK-status heeft een officieel rijverbod gekregen van de RDW of politie, omdat het voertuig niet voldoet aan veiligheids- of milieueisen. U kunt de auto niet legaal proefrijden en niet verzekeren voor de openbare weg. Koop een WOK-auto alleen als u precies weet wat de reparatiekosten zijn en de prijs daarmee rekening houdt.
Meer informatie over dit onderwerp vindt u in ons artikel over de WOK-status.
4. Kilometerstand en NAP-oordeel
De Nationale AutoPas (NAP) verzamelt kilometerstanden van APK-keuringen, garagebeurten en leasemaatschappijen. Het NAP-oordeel vergelijkt de huidige stand met die historische aflesingen.
- Positief NAP-oordeel: de kilometerstand is logisch en consistent met de geregistreerde historie.
- Onbekend oordeel: er zijn te weinig aflesingen beschikbaar voor een betrouwbare vergelijking.
- Negatief oordeel: een eerdere kilometeraflezing is hoger dan de huidige stand. Dit is een sterke aanwijzing voor tellerfraude.
Het NAP-oordeel is beschikbaar in betaalde kentekenchecks en via de officiële NAP-website voor een klein bedrag. Meer leest u in onze gids over kilometerstandcontrole.
5. Schadehistorie
Schades worden geregistreerd door verzekeraars, autoschadebedrijven en importeurs. Een betaald rapport van diensten als CarScanner, Finnik of Carfax geeft inzicht in geregistreerde schadegebeurtenissen. Let op: niet alle schades worden gemeld. Een auto die contant is gerepareerd zonder verzekeringsmelding verschijnt niet in de database.
Meer over dit onderwerp leest u in de gids over schadehistorie opvragen.
6. Eigendomshistorie
Het aantal vorige eigenaren is gratis beschikbaar via de RDW. De namen zijn dat niet, maar het getal geeft u al waardevolle context. Meer dan vier eigenaren in vijf jaar is een signaal om verder te vragen. Een volledig eigendomsrapport, met tijdsperioden per eigenaar, is beschikbaar via betaalde diensten. Zo onderscheidt u snel een auto die vrijwel altijd particulier is gebruikt van een auto met intensief leasegebruik.
Meer uitleg over tenaamstelling en eigendomswijzigingen vindt u in onze gids over de eigenaren check.
Gratis of betaald: wat kiest u?
Gratis via de RDW
De gratis RDW-check is voldoende voor een eerste selectieronde. Controleer de basistechnische gegevens, de APK-status en de WOK-melding. Klopt hier al iets niet, dan stopt u direct zonder geld te hebben uitgegeven.
Betaalde rapporten: wat kost het en wat levert het op?
Zodra de basischeck groen licht geeft en u serieus overweegt de auto te bekijken, is een betaald rapport de volgende stap. De gemiddelde kosten liggen tussen 4,95 en 14,95 euro. Een compleet rapport bevat doorgaans:
- Alle RDW-basisgegevens overzichtelijk samengevat
- NAP-oordeel met kilometerhistorie op tijdlijn
- Schadehistorie (voor zover geregistreerd)
- Eigendomshistorie met periodes
- Taxatiewaarde en dagwaarde
- Leasehistorie (bij sommige aanbieders)
Bekijk onze vergelijkingstabel van alle Nederlandse kentekenchecks om per aanbieder te zien wat er precies in het rapport zit en wat het kost.
Rode vlaggen: wanneer loopt u weg?
Sommige bevindingen zijn direct reden om de onderhandelingen te stoppen. Andere rechtvaardigen een hogere korting of extra technische inspectie.
Direct stoppen
Negatief NAP-oordeel, actieve WOK-status zonder transparante uitleg van de verkoper, of kentekennummer dat niet overeenkomt met de papieren.
Extra onderzoek vereist
Geregistreerde schade zonder aantoonbare reparatiedocumentatie, meer dan vier eigenaren in vijf jaar, of een onbekend NAP-oordeel bij een hoog opgegeven kilometrage.
Groen licht
Positief NAP-oordeel, geen actieve WOK-melding, geldige APK, kloppende tenaamstelling en een schadehistorie die de verkoper bevestigt en kan documenteren.
De checklist samengevat
Gebruik deze zes stappen bij elke occasiobezichtiging:
- 1Gratis RDW-check: kentekenstatus, eigenaren, WOK en APK-datum
- 2Betaald rapport aanvragen zodra de auto interessant is
- 3NAP-oordeel controleren en kilometerhistorie doorlopen
- 4Schadehistorie vergelijken met visuele inspectie van de carrosserie
- 5Eigendomshistorie vergelijken met wat de verkoper vertelt
- 6Papieren controleren: kentekenbewijs, NAP-bewijs en eventuele reparatienota's