Wegenbelasting berekenen
Gewicht, brandstof en provincie
De motorrijtuigenbelasting is de grootste vaste autolast na afschrijving. Toch weten de meeste automobilisten niet waaruit hun aanslag is opgebouwd — en dus ook niet waar ze op kunnen sturen.
Opbouw
Vier onderdelen bepalen je aanslag
De motorrijtuigenbelasting (MRB) heet in de volksmond wegenbelasting, maar is geen betaling voor weggebruik: het is een bezitsbelasting. Je betaalt omdat het voertuig op jouw naam staat, ongeacht of je ermee rijdt. Dat verklaart waarom stilstaan geen cent scheelt en waarom schorsen de enige manier is om de teller stil te zetten.
| Onderdeel | Gebaseerd op | Invloed | Toelichting |
|---|---|---|---|
| Rijksdeel (hoofdsom) | Gewichtsklasse + brandstof | Landelijk gelijk | De basis van je aanslag. Loopt trapsgewijs op per 100 kg leeggewicht en kent een aparte, veel hogere staffel voor diesel en LPG. |
| Provinciale opcenten | Percentage over het rijksdeel | Verschilt per provincie | Elke provincie stelt jaarlijks een eigen percentage vast, binnen een wettelijk maximum. Bepalend is het adres van de kentekenhouder. |
| Brandstoftoeslag | Diesel, LPG of overig | Fors | Compensatie voor de lagere accijns op diesel en LPG. Voor een gezinsauto tikt dit het hardst door van alle onderdelen. |
| Kortingen & vrijstellingen | EV, oldtimer, kwarttarief | Verlagend | Elektrisch rijden, een voertuig ouder dan 40 jaar of een kampeerauto met kwarttarief drukken de aanslag — elk met eigen voorwaarden. |
Gewicht
Waarom één kilo je een klasse hoger kan duwen
De MRB werkt met gewichtsklassen van 100 kg. Een auto van 1.301 kg valt in een hogere klasse dan één van 1.299 kg, terwijl het verschil in de praktijk nul is. Bij het vergelijken van twee uitvoeringen van hetzelfde model kan een zwaardere uitrusting — panoramadak, grotere accu, vierwielaandrijving — je dus structureel in een duurder vakje zetten.
Het gehanteerde gewicht is de massa ledig voertuig uit het kentekenregister. Dat is het leeggewicht inclusief een gevulde brandstoftank en gereedschap, maar zonder lading of passagiers. Verwar het niet met de toegestane maximummassa, die veel hoger ligt en alleen voor beladingsregels telt. Beide velden zijn gratis opvraagbaar — zie technische RDW-data.
Provincie
Dezelfde auto, honderden euro’s verschil
Provincies heffen opcenten: een percentage boven op het rijksdeel. Dat percentage verschilt substantieel, en het verschil tussen de goedkoopste en duurste provincie is al jaren aanzienlijk. Traditioneel zitten Noord-Holland en Zuid-Holland aan de lage kant en behoren Groningen, Drenthe, Friesland en Zeeland tot de duurdere provincies — maar de rangorde verschuift per jaar, omdat elke provincie zijn tarief zelfstandig vaststelt.
Wat bepaalt jouw provincie?
- Het adres van de kentekenhouder zoals geregistreerd in het kentekenregister.
- Niet: waar de auto geparkeerd staat, waar je werkt of waar je hem gekocht hebt.
- Bij een leaseauto telt het vestigingsadres van de leasemaatschappij, niet dat van de berijder.
- Verhuis je naar een andere provincie, dan volgt de aanslag automatisch de nieuwe basisregistratie.
Wat je níét moet doen
Het kenteken op naam van een familielid in een goedkopere provincie zetten om MRB te besparen is een slecht idee. Je wordt daarmee formeel geen eigenaar meer: bij schade, boetes of beslag ligt het risico volledig bij de geregistreerde houder.
Precies deze constructie ligt aan de basis van het katvangerprobleem. Bespaar liever op gewicht en brandstofsoort — dat is legaal en structureel.
Exacte tarieven per provincie worden jaarlijks vastgesteld en gepubliceerd door de Belastingdienst. Gebruik altijd de officiële rekenhulp voor een bindend bedrag; de bandbreedtes op deze pagina zijn indicatief en bedoeld om de verhoudingen te laten zien.
Praktijk
Vier auto’s, vier heel verschillende rekeningen
Onderstaande bandbreedtes tonen de spreiding tussen de goedkoopste en duurste provincie. Ze zijn bedoeld als richtsnoer bij het vergelijken van occasions, niet als aanslag.
Kleine benzineauto (± 950 kg)
Polo, Corsa, Aygo
De laagste gewichtsklassen zijn ongevoelig voor provinciale verschillen: absoluut gezien scheelt het hooguit enkele tientjes per jaar.
Middenklasse benzine (± 1.300 kg)
Golf, Focus, Astra
Hier begint de provinciekeuze merkbaar te worden: tussen de goedkoopste en duurste provincie zit al gauw meer dan € 100 per jaar.
Diesel middenklasse (± 1.450 kg)
Passat TDI, Insignia CDTi
De dieseltoeslag domineert de aanslag. Reken altijd door of je jaarkilometrage dit verschil terugverdient aan de pomp.
Elektrische auto (± 1.800 kg)
ID.4, Model 3, Ioniq 5
Hoge gewichtsklasse, maar met korting. Let op: die korting bouwt af, dus het bedrag stijgt de komende jaren zonder dat er iets aan de auto verandert.
Besparen
Vijf legale manieren om je MRB te verlagen
Allemaal met voorwaarden — lees ze goed voordat je iets in gang zet.
Kies een lichtere uitvoering
Bij twee bijna identieke occasions kan de zwaardere uitvoering je jarenlang een gewichtsklasse hoger zetten. Controleer de massa ledig voertuig vóór aankoop, niet erna.
Reken de dieselsom écht door
Diesel loont pas boven een hoog jaarkilometrage. Onder de 15.000 km per jaar betaal je de brandstofwinst vrijwel altijd terug via de MRB.
Schors bij langdurig stilstand
Winterstalling, langdurig verblijf in het buitenland of een project-auto: schorsen zet de MRB en de verzekeringsplicht stil, mits de auto van de openbare weg blijft.
Weeg de EV-korting mee
Elektrisch is nu gunstig, maar de korting bouwt af terwijl het gewicht blijft. Reken bij een EV altijd de MRB van de komende drie jaar door, niet alleen die van nu.
Betaal per jaar in plaats van per maand
Automatische incasso per tijdvak is standaard, maar bij sommige regelingen leveren langere tijdvakken minder administratielast en een lager risico op naheffingen op.
Check de oldtimergrens
Nadert je auto de 40 jaar, dan komt volledige vrijstelling in zicht. Voor de jaren daarvoor bestaat een overgangsregeling met kwarttarief en winterstop.
Verder lezen over autobelastingen
FAQ
Veelgestelde vragen
Waar is de motorrijtuigenbelasting op gebaseerd?
Op vier dingen: het leeggewicht van je auto (in klassen van 100 kg), de brandstofsoort, de provincie waar de kentekenhouder woont, en eventuele bijzondere regimes zoals de oldtimervrijstelling of het kwarttarief. Het rijksdeel is landelijk gelijk; de provinciale opcenten zijn een percentage daarbovenop dat elke provincie zelf vaststelt.
Waarom betaalt mijn buurman in een andere provincie minder?
Omdat provincies zelf hun opcenten bepalen. Het verschil tussen de goedkoopste en duurste provincie loopt op tot tientallen procenten van het provinciale deel — voor een middelgrote auto is dat al snel € 100 tot € 250 per jaar. Bepalend is het adres van de kentekenhouder in het kentekenregister, niet waar de auto staat of rijdt.
Betaal ik wegenbelasting over een elektrische auto?
Ja, maar met een korting die stapsgewijs wordt afgebouwd. Elektrische auto’s zijn zwaar door het accupakket, waardoor ze in een hoge gewichtsklasse vallen. Naarmate de korting verder afloopt, wordt dat gewicht steeds zwaarder voelbaar in de portemonnee. Reken bij een EV-occasion dus expliciet door wat de MRB in het jaar van aanschaf én de jaren erna kost.
Wat is de dieseltoeslag precies?
Een diesel betaalt fors meer MRB dan een vergelijkbare benzineauto, omdat de accijns op diesel lager is en de belasting dat via de MRB compenseert. Voor een gemiddelde gezinsauto scheelt dat honderden euro’s per jaar. Rijd je weinig kilometers, dan is een diesel om die reden bijna nooit voordelig — het omslagpunt ligt voor de meeste modellen ruim boven de 20.000 km per jaar.
Kan ik de wegenbelasting stopzetten als de auto stilstaat?
Ja, via schorsing bij de RDW. Tijdens een schorsing betaal je geen MRB en hoef je niet verzekerd te zijn, maar mag de auto ook niet op de openbare weg staan of rijden — een oprit of garage is verplicht. Schorsing kost eenmalig een bedrag en geldt maximaal één jaar, waarna je moet verlengen. Lees onze aparte gids over auto schorsen voor de exacte voorwaarden en de boetes bij overtreding.
Wanneer geldt de oldtimervrijstelling?
Vanaf 40 jaar na de datum eerste toelating is een voertuig volledig vrijgesteld van MRB. Voor auto’s op benzine die net onder die grens vallen bestaat een overgangsregeling met een kwarttarief en een winterstop, met strenge voorwaarden: in december, januari en februari mag er dan niet op de openbare weg worden gereden. Diesels en LPG-auto’s zijn van die overgangsregeling uitgesloten.
Hoe check ik het gewicht dat de Belastingdienst gebruikt?
Het leeggewicht (massa ledig voertuig) staat in het kentekenregister en op je kentekencard. Let op: dit is niet hetzelfde als de toegestane maximummassa. Een verschil van één kilo kan je net in een hogere gewichtsklasse van 100 kg duwen en tientallen euro’s per jaar kosten. Zwaardere velgen of een trekhaak veranderen het geregistreerde gewicht overigens niet automatisch.
Zoek het gewicht op vóór je koopt
Massa ledig voertuig, brandstofsoort en datum eerste toelating bepalen samen je jaarlast. Alle drie staan gratis in het kentekenregister.
Vergelijk alle checkersVerder lezen
Artikelen die hierbij horen
BPM, motorrijtuigenbelasting, bijtelling, milieuzones en de fiscale uitzonderingen voor bestelauto’s, youngtimers en oldtimers.
Auto schorsen & MRB
Wat betekent geschorst kenteken en welke risico's brengt het met zich mee?
BPM & motorrijtuigenbelasting
Hoe bereken je BPM en MRB op basis van gewicht, brandstof en provincie?
Youngtimer & oldtimer regels
Bijtelling over dagwaarde, MRB-vrijstelling vanaf 40 jaar en APK-regels voor klassiekers.
Grijs kenteken
BPM-vrijstelling, inrichtingseisen en bijtelling bij privégebruik van een bedrijfsauto.
Cataloguswaarde & bijtelling
Wat de cataloguswaarde is, waar je hem opzoekt en hoe de bijtelling wordt berekend.
Autoverzekering check
Is een auto WAM-verzekerd? Registercontrole, dekkingen en verzekeren bij aankoop.
Uitgebreide gidsen
Kentekencheck uitgelegd
Wat een kentekencheck is en welke velden je écht moet lezen.
RDW-kentekencheck
De gratis officiële bron: wat je er wel en niet vindt.
Kilometerstand & NAP
RDW-oordelen, Car-Pass en Eucaris-integraties.
Schadehistorie
Welke schade wordt geregistreerd — en welke niet.
APK-check
Vervaldatum, keuringshistorie en afkeurpunten.
Waardebepaling
Dagwaarde, inruilwaarde en vraagprijs uit elkaar houden.
Importauto checken
Buitenlandse historie, BPM en de blinde vlekken.
Begrippenlijst
Van AdBlue tot youngtimer, alfabetisch uitgelegd.
Wie schrijft dit?
Elk artikel wordt geschreven en geredigeerd door Erik van der Veen, oprichter van Kentekencheckers.nl. Lees meer over de auteur.
Bronnen
Primair RDW.nl en opendata.rdw.nl, aangevuld met Belastingdienst, ANWB, BOVAG en de officiële prijspagina’s van de aanbieders zelf. Onze methodologie.
Onafhankelijk
Geen betaalde plaatsing en geen aanbieder die zijn positie kan kopen. Waar een commerciële relatie bestaat, staat dat in de disclaimer.
Correctie melden
Klopt er iets niet of is een tarief gewijzigd? Meld het via contact — correcties worden doorgaans binnen twee werkdagen verwerkt.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch, fiscaal of technisch advies. Bedragen, tarieven en regels veranderen; controleer bij een concrete beslissing altijd de actuele situatie bij de RDW, de Belastingdienst of je verzekeraar.